Ik ben één van die wijnmensen die met regelmaat luidop verkondigen dat kaas en droge rode wijnen eigenlijk niet samen passen. En dat klopt ook: de meeste kazen komen veel beter tot hun recht met witte of schuimwijnen. Denk maar aan briljante klassiekers zoals geitenkazen met een frisse sauvignon blanc; een notige, gerijpte Comté met de oxidatieve wijnen uit de Franse Jura; of romige witschimmelkazen met een glaasje (of twee) champagne.

Maar toen ik onlangs de kans kreeg om samen met kaasmeester Eline Goossens een degustatie uit te werken met de (uitsluitend rode) wijnen van de Zuidelijke-Rhône-appellatie Rasteau, heb ik geen seconde getwijfeld. Het werd een zoektocht naar uitgesproken, karaktervolle kazen en de sappige, fruitige en kruidige wijnen die daar perfect bij passen. Een spannend gastronomisch avontuur.

Rasteau en zijn wijnen

De AOC Rasteau is één van de oudste appellaties in Frankrijk, oorspronkelijk voorbehouden voor de beroemde Vins Doux Naturels. Dit zijn versterkte rode wijnen, waarbij na het opstarten van de fermentatie alcohol toegevoegd wordt. Daardoor stopt de gisting en blijft de resterende suiker uit het druivensap achter in de wijn.

Droge rode wijnen uit dezelfde streek werden vroeger uitgebracht onder de AOC Côtes du Rhône Villages, en daarna onder Côtes du Rhône Villages Rasteau, maar sinds de jaargang 2009 zijn ook die droge wijnen opgenomen in de AOC Rasteau. De wijnbouwers maken er gulle, krachtige en aromatische wijnen, waarin vooral grenache, maar ook syrah, mourvèdre en andere druivenrassen bijdragen tot een kenmerkend warm, fruitig en kruidig karakter, met sappige zuren en zonder al te veel strenge tannine.

Typische aroma’s en smaken die we terugvinden in Rasteauwijnen zijn: kersen, bosvruchten, pruimen, peper, steranijs, chocolade en zoethout. Bij veroudering komen daarbij heerlijke ondertonen van leder, truffel en bosgrond.

De degustatie

Voor deze kaas- en wijnproeverij deelden we de wijnen op in zes duo’s, waarbij door kaasmeester Eline Goossens telkens een bijpassende kaas voorgesteld werd.

We begonnen met een duet uit 2014: subtiel houtgelagerde blends van 70% grenache met mourvèdre en wat syrah. Zowel de leeftijd als de houtlagering zorgden hier voor milde tannine, die samen met de kruidige en fruitige tonen deze wijnen een erg goeie match maakten bij de ‘Délice aux Herbes’, een schapenkaas met kruidige korst van tijm, rozemarijn en andere Provençaalse kruiden.

Daarna selecteerden we twee jongere biowijnen uit de in de Zuidelijke Rhône uitstekende jaargang 2016. Beide assemblages van 70% grenache en 30% syrah, gefermenteerd met autochtone gisten. Dit leverde pure, fruitige en kruidige wijnen op, met een hint van animaliteit en aardse toetsen die voor extra diepgang zorgden. Hierbij kozen we voor een gedurfde pairing met Petit Gaugry uit Bourgogne, een aromatische roodbacteriekaas met in Marc de Bourgogne gewassen korst, die het natuurlijke, animale en aardse karakter van de wijnen perfect aanvulde.

Syrah, één van de complementaire druiven in de AOC Rasteau, is gekend voor structuur, elegantie en een complex aromatisch karakter met duidelijke pepertoetsen. Om hierop in te spelen kozen we voor assemblages van ongeveer 50/50 grenache en syrah, met daarbij een heerlijke Pecorino con pepe, een harde schapenkaas doorspekt met zwarte peperbolletjes. Een gouden combinatie!

Met de laatste droge wijnen van deze degustatie wilden we stijl- en vinificatieverschillen binnen dezelfde appellatie illustreren. Hiervoor kozen we krachtige exemplaren uit 2016, respectievelijk blends van 80% grenache met 20% mourvèdre en mourvèdre/carignan. Daarbij presenteerde kaasmeester Eline de Mont Vully Réserve: een belegen, in pinot noir gewassen halfharde kaas uit Zwitserland. De licht-pikante smaak van de rijpe kaas, in combinatie met de fijne zoutkristallen, zorgde voor een erg boeiende en verfrissende pairing bij deze rijke, voluptueuze wijnen.

Een proeverij van Rasteauwijnen kan niet compleet zijn zonder de legendarische Vins Doux Naturels. Ook hierrond creëerden we twee gangen met telkens een zorgvuldig geselecteerde kaas. Zoete, versterkte wijnen zoals deze VDN’s, aantrekkelijk door hun mooie zuren en rijke smakenpallet, zijn schitterende begeleiders voor krachtige zoute en volle kazen. De combinatie met blauwe kazen bijvoorbeeld is hemels, dus kozen we hier voor een Shropshire Blue, een blauw dooraderde, diep oranjegele, sterk doorsmakende kaas – een perfecte partner voor deze complexe, fruitige en pittige Vins Doux Naturels.

Deze versterkte wijnen uit Rasteau worden in verschillende stijlen gemaakt, met of zonder zuurstofcontact. Om de avond af te sluiten zetten we een “grenat” of reductief gevinifieerde VDN naast een “tuilé” of oxidatief gevinifieerde wijn van een veel oudere jaargang (2004). Beide gemaakt van 100% grenachedruiven, maar erg verschillend in uitzicht én karakter.
Zo was de tuilé eerder karamel- en baksteenkleurig, met aroma’s van gedroogde vijgen, noten, specerijen, koffie en tabak, wat een ideale match vormde voor de warme kaasbereiding van Crémeux du Jura met verse en gedroogde vijgen, noten en een toefje vijgenconfituur.

De line-up

Délice aux herbes
• Prestige 2014 Rasteau – Ortas – Cave de Rasteau
• Les Hauts du Village 2014 Rasteau – Ortas – Cave de Rasteau

Petit Gaugry
• La Planne 2016 Rasteau – Domaine Chamfort
• La Terre des Promesses – Rasteau 2016 – Domaine Wilfried

Pecorino con pepe
• Rasteau 2015 Domaine Caroline Bonnefoy
• Les Esqueryons Rasteau 2015 – Domaine Grand Nicolet

Mont Vully Réserve
• Rasteau 2016 – Domaine Pique Basse
• Les Adrès 2016 Rasteau – Domaine du Trapadis

Shropshire Blue
• Vin Doux Naturel Rasteau Grenat 2016 – Domaine des Escaravailles
• Vin Doux Naturel Rasteau 2016 – Domaine Elodie Balme

Crémeux du Jura met vijgen en noten
• Vin Doux Naturel Rasteau Grenat 2015 – Domaine de Beaurenard
• Vin Doux Naturel Rasteau Tuilé 2004 – Domaine Grand Nicolet

http://www.rasteau.fr/
https://www.edgarkaasbar.be/
https://www.vins-rhone.com/