Ik vermeldde het vorige maand nog bij de wijntrends voor 2020: vele gevestigde waarden in de wijnwereld ondergaan ingrijpende transformaties. Zo ook Bordeaux, oude liefde van ervaren wijnrotten maar vaak verguisd en vermeden door jongere wijnliefhebbers. En ook voor de nieuwe generaties sommeliers lijken wijnen uit traditionele regio’s en van alomtegenwoordige druivenrassen zoals cabernet sauvignon en merlot, vaak geen meerwaarde voor een mondiale en avontuurlijke wijnkaart.

Of dit terecht is mag iedereen voor zichzelf bepalen, maar zeker is wel dat Bordeaux de boodschap begrepen heeft. Sinds enkele jaren is de streek aan een duidelijke verjongingskuur bezig, met eigenaars en bestuurders die niet langer in weelderig gestoffeerde werkkamers en statige châteaux zitten wachten tot bewonderaars om audiëntie vragen. Bordeaux krijgt steeds meer een menselijk en een persoonlijk gezicht. Daarbij dient hun lange geschiedenis van deelregio’s, families, handelaars en producenten tot inspiratie voor boeiende, individuele verhalen. Precies waar de moderne wijnliefhebber naar zoekt.

Maar wat is, in een wereld waar we sauvignon blanc, sémillon, merlot en cabernet sauvignon vinden in nagenoeg alle werelddelen, nog het unieke karakter van de wijnen van Bordeaux? Hebben ze nog een plaats aan tafel en op restaurant? Kunnen ze qua prijs-kwaliteitsverhouding concurreren met hun wereldwijde broers en zussen?

Vorige week, tijdens The Tasting (en The Dinner) van de Union des Grands Crus de Bordeaux, ging ik op zoek naar antwoorden op precies die vragen. Ik sprak er met journalisten, sommeliers, restaurateurs, kasteeleigenaars en oenologen. En zoals typisch is in tijden van volle omwenteling, was het lang zoeken en diep graven naar klare antwoorden.

Daaruit destilleren wat op dit moment de identiteit van Bordeaux kenmerkt was geen sinecure, maar hier een samenvatting van mijn voornaamste bevindingen:

  • Bordeaux bekleedt al eeuwen een toppositie wat betreft onderzoek en innovatie. Vele wijdverspreide praktijken in de wijngaard, kelders en wijnhandel vinden hun oorsprong in Bordeaux. En anno 2020 is dat niet anders, met internationaal gerenommeerde universiteiten en onderzoeksinstituten, en vooral ook stevige budgetten. Die worden aangewend om de biochemie van wijngaard en wijnstok nog beter te begrijpen, maar ook om nieuwe hulpmiddelen te ontwikkelen. De focus daar ligt o.a. op preciezere weersvoorspellingen, het op microschaal in kaart brengen van de groeikracht en ziektedruk van de planten, op duurzame producten, en op robotica waarmee men gericht en doeltreffend kan ingrijpen, enkel waar nodig. Niet elk land en elke regio heeft de middelen om dit te doen. Bordeaux wel, en het levert hiermee een significante bijdrage aan het wereldwijde wijnlandschap – en het milieu.
  • Terroir is geen evident begrip in Bordeaux, maar laat ons de term toch maar gebruiken, en zeker de factoren menselijke know-how en klimaat/weer daarin hun waardige plek geven. De piek van overextractie en het streven naar internationale blockbusterwijnen lijkt grotendeels achter de rug. Er wordt terug meer gezocht naar een zuiverdere expressie van wat Bordeaux zo goed kan: levendige en energetische wijnen maken met fraîcheur, finesse, ruggengraat en een indrukwekkend verouderingspotentieel. Het hartige, aardse en fluwelen karakter van een mature bordeauxwijn, verweven met langlevend, verfrissend fruit en ondersteund door een genuanceerde, gelaagde kruidigheid laat weinigen onberoerd – én maakt hem een veelzijdige maaltijdpartner.
Lokale Oostvlaamse producten bij het hoofdgerecht van The Dinner – UGCB: BrasVar uit Nevele, pastinaak, knolselder op lage temperatuur en jus van Gentse pickels.
  • Ook de op eigendom gebaseerde classificatiesystemen van Bordeaux liggen vaak onder vuur. Is dit een verouderd systeem dat dringend toe is aan herziening? Uiteraard. Maar laat dit ons niet blind maken voor de kwaliteit van de meerderheid van de geklasseerde domeinen, en voor de rol die de Grands Crus spelen in de uitstraling en bekendheid van de ganse regio. En dan spreken we nog niet over de middelen die Bordeaux ter beschikking heeft om te blijven investeren in vernieuwing.
  • Daarnaast is Bordeaux veel meer dan enkel de Grands Crus, meer dan enkel de linkeroever, en meer dan enkel rode of dure zoete wijnen. Er zijn veel lekkere en betaalbare wijnen te vinden bij kleinere wijnbouwers aan de rand van de grote namen, bij de vaak wat meer bescheidene domeinen op de rechteroever, bij de ‘Crus Bourgeous’ en bij vele biologische en biodynamische wijnmakers. Voor wit loont het zeker de moeite om even de Graves, Entre-Deux-Mers of enkele van de Côtes de Bordeaux deelregio’s in te duiken. Verder merkte ik vooral meer aandacht (en respect) voor cabernet franc, en een openheid om malbec, carmenère, petit verdot en zelfs enkele van de recent goedgekeurde nieuwe druivenvariëteiten een waardige plaats te geven. Op naar een meer diverse, kleurrijke toekomst – ook voor Bordeaux?

Ik moet toegeven dat ook ik de laatste jaren Bordeaux wat vermeden heb, weliswaar zonder te loochenen dat Bordeauxwijnen cruciaal geweest zijn voor mijn wijnparcours. Zoals bij vele Belgen is de liefde voor wijn ook bij mij begonnen met Bordeaux. En daarna wat bekoeld in het licht van zovele andere ontdekkingen. Maar door wat ik de laatste maanden (en dagen) heb geproefd, de mensen die ik ontmoette tijdens The Tasting en The Dinner, en de vele rijke, persoonlijke verhalen, durf ik het wel zeggen: ik ben opnieuw een beetje verliefd. Bordeaux is back!

https://www.ugcb.net/
https://www.bordeaux.com/

tekst Kristel Balcaen